Eén schijf, twee heffingen
De loonheffing die je werkgever inhoudt is een gecombineerde voorheffing. In de eerste schijf — tot € 38.441 jaarloon — zit ze als volgt in elkaar:
- 8,17% loonbelasting, de voorheffing op de inkomstenbelasting in box 1;
- 27,65% premie volksverzekeringen, opgebouwd uit AOW 17,90% + Anw 0,10% + Wlz 9,65%.
Samen 35,82%. Vanaf schijf 2 (37,48%) en schijf 3 (49,50%) verandert er iets wezenlijks: die tarieven zijn zuiver belasting. De volksverzekeringspremies zitten alleen in schijf 1 verstopt — daardoor is de sprong van 35,82% naar 37,48% ook zo klein: je gaat er méér belasting op betalen, maar je stopt tegelijk met premies afdragen.
Waar die 27,65% premie naartoe gaat
De premie volksverzekeringen financiert drie volksverzekeringen — regelingen waar vrijwel iedere inwoner van Nederland onder valt:
- AOW — 17,90% (Algemene Ouderdomswet): het basispensioen dat de Sociale Verzekeringsbank (SVB) uitkeert vanaf de AOW-leeftijd. Verreweg het grootste deel van je premie.
- Anw — 0,10% (Algemene nabestaandenwet): de nabestaandenuitkering voor partners en weeskinderen.
- Wlz — 9,65% (Wet langdurige zorg): de verzekering voor langdurige intensieve zorg, zoals verpleeghuiszorg.
Het systeem is een omslagstelsel: jouw premies van vandaag betalen de uitkeringen van vandaag. Wie eenmaal de AOW-leeftijd bereikt, stopt met AOW-premie betalen — voor die groep zakt het schijf-1-tarief daarom naar 17,92%.
Rekenvoorbeeld: de premie kapt af bij € 38.441
Op € 80.000 bruto per jaar rekent de engine twee posten in de inhouding:
| Post (€ 80.000 bruto/jaar) | Effectief tarief | Bedrag |
|---|---|---|
| Premie volksverzekeringen (AOW + Anw + Wlz, schijf 1) | 27,65% | € 10.628,94 |
| Loonbelasting (inkomstenbelasting − heffingskortingen) | 19,88% | € 15.904,62 |
De premiepost bedraagt € 10.628,94 — exact 27,65% over de eerste € 38.441. Dat is de bovengrens: hoe hoog je salaris ook wordt, meer dan € 10.628,94 aan volksverzekeringspremie betaal je als werknemer nooit via de loonheffing. Alles daarboven is loonbelasting — op dit salaris € 15.904,62 na verrekening van de heffingskortingen. Netto blijft € 53.466,44 over (€ 4.455,54 per maand), zoals ook op de pagina 80.000 bruto naar netto te zien is.
Drie schijven — en waarom een hogere schijf niet alles duurder maakt
Het tarief geldt per schijf, nooit over je hele inkomen. Verdien je € 80.000, dan valt alleen het deel boven € 76.817 in de 49,50%-schijf. Vergelijk € 45.000 en € 80.000: de eerste betaalt effectief 19,42% aan loonheffing, de tweede 33,17%. Dat verschil komt niet alleen door de schijven maar vooral door de krimpende heffingskortingen — die bepalen mee waar je echte tarief uitkomt.
Wat dit model bewust niet meerekent
De loonheffing is de enige inhouding op je bruto; de premies voor de werknemersverzekeringen (WW/Awf, de inkomensafhankelijke ZVW-bijdrage, WIA/WGA) zijn werkgeverspremies en verlagen je netto dus niet. Verder geldt de berekening voor een werknemer jonger dan de AOW-leeftijd, zonder pensioenpremie, vakantiegeld, bijzonder tarief of 30%-regeling. Lees hoe die éne post op je strook verschijnt in de gids over de loonstrook, of bekijk de bronnen en aannames op de methodiekpagina. Jouw eigen verdeling zie je in de bruto-netto-calculator. Indicatieve schatting berekend met de geldende officiële parameters — geen loonstrook en geen fiscaal of juridisch advies.